[Trọng
điểm học tập của bài này]
Thuốc chống đông máu có thể phòng ngừa đông máu và ngăn ngừa tắc mạch máu.
Nếu quên không uống thuốc thì không được uống hai liều cùng lúc hoặc trong thời gian ngắn.
Trước khi phẫu thuật hay nhổ răng, nên cho bác sĩ biết bạn đang dùng thuốc chống đông máu.
Trong thời gian dùng thuốc, nên tập thể dục nhẹ nhàng, sử dụng bàn chải đánh răng lông mềm và ăn nhiều rau.
Nếu xảy ra hiện tượng chảy máu, bầm tím, tiểu ra máu, đại tiện ra máu, phải nhanh chóng đi khám bệnh.
I. Thuốc chống đông máu là gì?
Là dùng để ngăn ngừa đông máu, duy trì lưu thông máu và ngăn ngừa tắc mạch máu. Thường được sử dụng cho các bệnh như huyết khối tĩnh mạch sâu, bệnh động mạch vành, tắc mạch phổi, rối loạn nhịp tim, bệnh thấp tim, đột quỵ do huyết khối hay bệnh nhân thay van tim. Các loại thuốc thường gặp có: Aspirin, Bokey, Plavix, Licodin, Brilinta, Efient, Persantin, Plestar, Warfarin, Dabigatran, Rivaroxaban, Apixaban, Edoxaban.
II. Chúng ta cần phải chú ý những gì?
- Phương diện thuốc uống:
- Phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, uống thuốc đúng giờ, không nên tự tăng hay giảm liều lượng, để tránh tăng khả năng chảy máu hoặc hình thành huyết khối.
- Nếu như quên không uống thuốc, cần nhanh chóng uống bổ sung, nhưng không uống lặp lại hai liều cùng một lúc hoặc trong một thời gian ngắn.
- Một tuần trước khi phẫu thuật hay nhổ răng, cần hỏi ý kiến bác sĩ có cần dừng thuốc hay không.
- Vui lòng không tự ý dùng thuốc giảm đau có chứa aspirin để tránh dùng quá liều.
- Tránh dùng các thuốc Đông y như dương quy, đan sâm, bạch quả, cam cúc, hồng hoa, xích thược, xuyên khung hoặc bát trân thang để tăng cường hiệu quả chống đông máu.
- Những người sử dụng Rivaroxaban nên dùng thuốc trong bữa ăn. Những bệnh nhân không thể nuốt viên thuốc có thể nghiền nát và uống cùng với nước hoặc thức ăn lỏng. Có thể ăn ngay sau khi uống thuốc qua ống thông mũi dạ dày.
- Phương diện ăn uống:
- Tránh ăn nhiều natto, mộc nhĩ, các loại nấm có chức năng chống đông máu.
- Tránh ăn nhiều dầu cá có chức năng kháng kết tập tiểu cầu và hòa tan huyết khối.
- Người dùng Warfarin, tránh ăn nhiều thực phẩm có chứa vitamin K, sẽ làm giảm tác dụng của thuốc như: Trà xanh, trà ô long, bắp cải tròn, cải bó xôi, bông cải xanh, natto, gan bò, gan lợn.
- Người dùng Warfarin, tránh ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin E để tránh tăng tác dụng chống đông máu, như mầm lúa mì, đậu nành, dầu thực vật, bột mì nguyên hạt.
- Tránh uống rượu, đặc biệt là rượu có chứa kỷ tử, đỗ trọng, táo đỏ trong đông y, sẽ ảnh hưởng đến tác dụng chống đông máu.
- Phương diện sinh hoạt thường ngày:
- Kiến nghị nên tham gia các môn thể thao nhẹ nhàng như chạy bộ, bơi lội để giảm nguy cơ bị thương.
- Trong thời gian dùng thuốc kiến nghị nên cố gắng tránh các hoạt động như mát xa, giác hơi, xoa bóp để tránh chảy máu hoặc bầm tím.
- Cẩn thận khi sử dụng các dụng cụ sắc nhọn như dao cạo râu, chuyển sang dao cạo râu điện để tránh bị thương.
- Sử dụng bàn chải đánh răng lông mềm, giảm kích thích đến lợi.
- Ăn nhiều rau và hình thành thói quen vận động, giảm tình trạng táo bón.
- Trước khi phẫu thuật hay nhổ răng hay tiến hành bất cứ điều trị nào, đã có thai hoặc dự định mang thai, phải nói cho bác sĩ biết bạn đang dùng thuốc chống đông máu và không tự ý ngừng thuốc.
III. Những trường hợp nào không nên sử dụng?
Nếu có các triệu chứng chảy máu không rõ nguyên nhân như: Tụ máu trên da, vết bầm, nước tiểu màu nâu sẫm hoặc có máu, phân đỏ hoặc đen, khi đánh răng nướu chảy máu khó cầm màu, vết thương khó cầm máu, chảy máu kinh nguyệt quá nhiều v.v…, phải quay về phòng khám khám bệnh.